Bên trong hang động nơi Sách Khải Huyền được viết

Tác giả: Daniel Esparza

PX. Nguyễn Hữu Sang (TGPSG) biên dịch theo Aleteia

TGPSG/Aleteia -- Hang Khải Huyền vẫn tiếp tục thu hút du khách, bởi một trong những bản văn khó hiểu nhất của Kitô giáo được đặt ở đây trong một bối cảnh lịch sử cụ thể.

Hang Khải Huyền nằm dọc theo con đường nối Skala với Chóra trên đảo Patmos (Hy Lạp). Suốt nhiều thế kỷ, các Kitô hữu đã xác tín rằng hang đá nhỏ bé này chính là nơi Thánh Gioan Tông Đồ đón nhận những thị kiến được ghi lại trong Sách Khải Huyền. Cho đến nay, nơi đây vẫn là một địa điểm phụng tự sống động của Giáo hội Chính Thống Hy Lạp và đã được công nhận là Di sản Thế giới UNESCO vào năm 1999.

Theo truyền thống Kitô giáo thời sơ khai, Thánh Gioan bị lưu đày đến Patmos dưới triều đại hoàng đế Rôma - Đômitianô. Trong Đế quốc Rôma, lưu đày là một hình phạt phổ biến, nhất là đối với những người bị nghi ngờ có hoạt động ngôn sứ - điều mà chính quyền xem như một mối đe dọa chính trị. Hòn đảo này đóng vai trò như một nơi giam giữ, và sự hiện diện của Thánh Gioan phản ánh sự đàn áp lớn mà các cộng đoàn Kitô hữu tiên khởi đang phải gánh chịu.

Được viết trong hoàn cảnh bách hại và gửi đến những cộng đoàn mong manh, Sách Khải Huyền vang lên sứ điệp kiên trì và trung tín giữa những thế lực tưởng chừng áp đảo. Sự bền bỉ thinh lặng của lời cầu nguyện nơi hang đá này giúp cho bối cảnh nguyên thủy ấy luôn sống động.

Chính trong thời kỳ bị trục xuất, theo lưu truyền, Thánh Gioan đã nhìn thấy các thị kiến, rồi những thị kiến này được lưu truyền giữa các Giáo hội tại Tiểu Á. Với sự trợ giúp của môn đệ Prô-khô-rô, ngài đọc lại những điều mắt thấy tai nghe, gửi đến các cộng đoàn đang chịu bách hại và bất an. Bản văn hình thành từ đó trở thành cuốn sách cuối cùng của Kinh Thánh, nổi bật bởi ngôn ngữ biểu tượng mạnh mẽ và chiều sâu về bền đỗ, phán xét và hy vọng.

Bên trong hang động còn lưu giữ những dấu tích gắn liền với truyền thống này. Một khe nứt trong vách đá được ký ức địa phương nhận diện là nơi Thánh Gioan nghe tiếng Thiên Chúa. Ba lỗ hẹp trên đá được hiểu theo biểu tượng như ám chỉ mầu nhiệm Ba Ngôi. Một gờ đá và hốc tường được giới thiệu là nơi vị Tông Đồ cao niên có thể đã nghỉ ngơi hoặc đọc cho chép. Dù các chi tiết này không thể kiểm chứng hoàn toàn về mặt lịch sử, chúng vẫn là phần của dòng chảy sùng kính liên tục tại địa điểm thánh.

Phía trên hang là Đan viện Thánh Gioan Thần Học Gia được thành lập năm 1088 với sự bảo trợ của hoàng đế Byzantine Alêxiô Cômnênô. Được xây dựng như một quần thể kiên cố, đan viện đã định hình đời sống tôn giáo và xã hội của đảo, đồng thời thúc đẩy Chóra trở thành trung tâm hành chính và tôn giáo. Những thủ bản, thánh tượng và đồ dùng phụng vụ được lưu giữ nơi đây minh chứng cho vai trò lâu dài của Patmos trong học thuật và phụng tự Kitô giáo.

Sách Khải Huyền đã ra đời không phải từ ảnh hưởng hay quyền lực, mà từ thân phận bị giam cầm. Hang Khải Huyền vẫn cuốn hút con người hôm nay vì đặt bản văn thách đố ấy vào một khung cảnh lịch sử cụ thể. Được viết trong hoàn cảnh bách hại và gửi đến những cộng đoàn mong manh, quyển sách nói lên sức mạnh của lòng trung tín trước các thế lực tưởng chừng không thể vượt qua. Sự kiên trì thầm lặng của lời cầu nguyện nơi hang đá tiếp tục giữ cho ký ức nguồn cội ấy luôn sống động.