Phục hồi nhân phẩm cho những người được cứu khỏi tay bọn buôn người

Tác giả: Nữ tu Abby Avelino, MM

Xuân Đại biên dịch

TGPSG/Vatican News -- Nhân Ngày Thế giới Phòng, chống Nạn Buôn người năm 2026 với chủ đề "Mắc kẹt sau những chiêu trò lừa đảo", Nữ tu Abby Avelino, MM, Điều phối viên Quốc tế của Talitha Kum, mạng lưới toàn cầu của đời sống thánh hiến chống nạn buôn người, chia sẻ một câu chuyện quá đỗi quen thuộc của thời đại chúng ta, đồng thời đưa ra lời mời gọi cùng nhau xây dựng những mạng lưới của hy vọng, hòa bình, tự do và công lý, để không một ai bị đối xử như một thứ hàng hóa.

Nạn buôn người tiếp tục biến đổi dưới nhiều hình thức mới. Khi công nghệ phát triển, những kẻ buôn người cũng không ngừng thích ứng, sử dụng mạng xã hội, các nền tảng trực tuyến và những thủ đoạn tuyển dụng lừa đảo để bóc lột những người đang tìm kiếm cơ hội tốt đẹp hơn. Một lời mời làm việc hứa hẹn về hy vọng và tương lai có thể nhanh chóng trở thành con đường dẫn đến nỗi sợ hãi, sự ngược đãi và bóc lột.

Câu chuyện của Ayu [1] là một minh chứng cho thực trạng đau lòng ấy. Ayu rời Indonesia sau khi nhận lời một người bạn mà cô tin tưởng về một cơ hội việc làm có thật, nhưng cuối cùng lại trở thành nạn nhân của nạn buôn người tại Philippines.

Cô bị đưa vào một trung tâm lừa đảo trực tuyến, nơi bị ép làm việc trong nỗi sợ hãi thường trực, dưới sự canh gác của những lính canh có vũ trang, khiến việc trốn thoát gần như không thể.

Cô đã chứng kiến nhiều nạn nhân khác phải chịu những lời đe dọa, bạo lực và bạo hành tinh thần, trước khi được giải cứu nhờ sự phối hợp giữa các mạng lưới Talitha Kum tại Indonesia và Philippines, cùng với Tổ chức Sứ mạng Công lý Quốc tế (International Justice Mission,  IJM), để rồi bắt đầu hành trình chữa lành.

Hiện nay, cô trở thành người ủng hộ những người thoát nạn, dùng chính tiếng nói của mình để phơi bày thực trạng buôn người và góp phần ngăn chặn những người khác rơi vào cùng một hình thức bóc lột.

Trải nghiệm của Ayu cho thấy một thực tế đau lòng đang ẩn sau thế giới số. Đằng sau mỗi tin nhắn lừa đảo, chiêu trò đầu tư giả mạo hay trò lừa đảo trực tuyến, có thể là một con người đã bị tước mất tự do, một người phụ nữ hay người đàn ông bị đánh lừa bởi những lời hứa hão huyền, bị đưa qua biên giới và bị các đường dây tội phạm ép buộc thực hiện các hoạt động phạm pháp.

Trong Ngày Thế giới Phòng chống Nạn Buôn người năm 2026, chủ đề "Mắc kẹt sau những chiêu trò lừa đảo" mời gọi chúng ta nhìn vượt ra ngoài màn hình để nhận ra những con người đang ẩn sau các tội phạm trực tuyến.

Nhiều người bị mắc kẹt trong các trung tâm lừa đảo trực tuyến không phải là tội phạm. Họ là nạn nhân của nạn buôn người, những người đã bị tước mất phẩm giá, tự do và cả những ước mơ của mình.

Với tư cách là Talitha Kum - mạng lưới toàn cầu của các nữ tu Công giáo dấn thân tận diệt nạn buôn người và mọi hình thức bóc lột, chúng tôi đồng hành với những người được cứu thoát, cùng họ bước đi trên hành trình chữa lành, tìm kiếm công lý và phục hồi. Chúng tôi lắng nghe câu chuyện của họ, đồng hành trong hành trình của họ và khẳng định phẩm giá mà không một hình thức bóc lột nào có thể tước đoạt.

Sứ mạng này phản ánh lời mời gọi của Đức Thánh Cha Lêô XIV trong Thông điệp Magnifica Humanitas [2], nhắc nhở chúng ta rằng phẩm giá con người phải luôn là trung tâm của mọi sự phát triển về xã hội, kinh tế và công nghệ. Lao động không chỉ là phương tiện để mưu sinh, mà còn là sự biểu lộ phẩm giá con người, là sự tham dự vào công trình sáng tạo của Thiên Chúa và là sự đóng góp cho công ích.

Ngày nay, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo mở ra nhiều cơ hội to lớn cho nhân loại. Tuy nhiên, công nghệ phải luôn phục vụ con người, chứ không bao giờ được trở thành công cụ biến con người thành phương tiện để tạo lợi nhuận hoặc bóc lột.

Thực trạng các nạn nhân bị ép buộc thực hiện các hoạt động phạm pháp trong các đường dây lừa đảo là một sự vi phạm nghiêm trọng đối với phẩm giá của lao động. Các nạn nhân của nạn buôn người bị tước đoạt tự do, khả năng của họ bị khai thác để trục lợi, và phẩm giá con người của họ bị chối bỏ. Họ bị đối xử như một thứ hàng hóa, thay vì như những con người được tạo dựng theo hình ảnh và họa ảnh của Thiên Chúa.

Mạng lưới Talitha Kum của chúng tôi tiếp tục lên án nạn buôn người - ép buộc nạn nhân thực hiện các hoạt động phạm pháp, vi phạm nghiêm trọng phẩm giá con người.

Sứ mạng của chúng tôi không chỉ dừng lại ở việc giải cứu. Thông qua công tác phòng ngừa, đồng hành với những người được cứu, hợp tác và vận động, chúng tôi cộng tác với các cộng đồng, chính phủ, các tổ chức quốc tế, xã hội dân sự và người trẻ để giải quyết những nguyên nhân gốc rễ của nạn buôn người, đồng thời mở ra những con đường dẫn đến tự do và hy vọng.

Người trẻ ngày nay gắn bó mật thiết với thế giới số, nơi vừa mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng làm gia tăng những nguy cơ mới về thao túng và bóc lột. Vì thế, phòng ngừa và giáo dục là những yếu tố thiết yếu.

Tuy nhiên, người trẻ không chỉ là những người dễ bị tổn thương; họ cũng là một phần của giải pháp. Với sự sáng tạo, nhiệt huyết và sức ảnh hưởng đối với bạn bè đồng trang lứa, họ có thể trở thành những người tiên phong trong việc nâng cao nhận thức và xây dựng một nền văn hóa phòng ngừa.

Khi đồng hành với họ và trao quyền cho họ bằng kiến thức, các giá trị và tinh thần trách nhiệm, chúng tôi nhìn nhận khả năng của họ trong việc bảo vệ chính mình cũng như những người khác trong cộng đồng.

Chúng tôi được khích lệ bởi sự dấn thân của Các Đại sứ Trẻ Talitha Kum, những người đang nâng cao nhận thức nơi các bạn đồng trang lứa và cổ võ một nền văn hóa số được xây dựng trên sự thật, tình liên đới, tinh thần trách nhiệm và sự tôn trọng phẩm giá con người.

Trong năm 2025, mạng lưới toàn cầu Talitha Kum đã tiếp cận hơn 1,2 triệu người thông qua các hoạt động phòng ngừa, bảo vệ, vận động, kết nối mạng lưới và đồng hành với những người được cứu.

Đằng sau mỗi con số là một con người: một người thoát nạn đang lấy lại tự do, một người trẻ đang khởi xướng sự đổi thay, một gia đình tìm lại hy vọng, hay một cộng đồng chọn sống tình liên đới.

Tác động này có được là nhờ sự cống hiến của hàng ngàn nữ tu Công giáo, linh mục, các nhà lãnh đạo trẻ, những người ủng hộ các nạn nhân thoát nạn và các đối tác trên toàn thế giới, những người đã biến lòng trắc ẩn thành những hành động cụ thể.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách đố phía trước và sứ mạng của chúng tôi hiện nay cấp thiết hơn bao giờ hết. Những người được cứu thoát vẫn phải đối diện với nhiều khó khăn trên hành trình xây dựng lại cuộc sống, đồng thời tìm kiếm những cơ hội để hướng tới một tương lai an toàn và ổn định hơn. Như lời chia sẻ của một bạn trẻ châu Phi được cứu thoát khỏi tay bọn buôn người: "Hiện nay, thách đố lớn nhất của tôi là chưa có việc làm hay bất kỳ công việc ổn định nào để tự nuôi sống bản thân. Tôi đang cố gắng hết sức để tìm kiếm cơ hội và xây dựng lại cuộc đời mình."

Những lời chia sẻ ấy nhắc nhở chúng ta rằng nạn buôn người không chỉ là một hành vi phạm tội, mà còn là một sự vi phạm nghiêm trọng đối với phẩm giá con người, đồng thời phơi bày những bất bình đẳng sâu sắc về xã hội và kinh tế, đòi hỏi sự chung tay đáp lại của tất cả mọi người.

Được giải thoát khỏi sự bóc lột mới chỉ là điểm khởi đầu. Những người được cứu thoát khỏi bọn buôn người còn cần có cơ hội, sự đồng hành, những cộng đồng nâng đỡ và niềm hy vọng để có thể thực sự xây dựng lại cuộc sống và phục hồi phẩm giá của mình.

Trong Ngày Thế giới Phòng, chống Nạn Buôn người này, ước gì mỗi người chúng ta biết dấn thân khám phá sự thật đang ẩn sau những chiêu trò lừa đảo, lắng nghe tiếng nói của những người được cứu thoát khỏi bọn buôn người, và bảo vệ phẩm giá của mọi người đã từng bị bóc lột. Ước gì chúng ta tiếp tục xây dựng một thế giới, nơi công nghệ phục vụ con người, lao động phục hồi phẩm giá, và không một ai bị đối xử như một thứ hàng hóa.

Cùng nhau, chúng ta hãy xây dựng những mạng lưới của hy vọng, hòa bình, tự do và công lý, để mọi người đều được sống với phẩm giá, sự bảo vệ, tình yêu thương và bình an mà họ xứng đáng được hưởng.

* Nữ tu Abby Avelino, MM là Điều phối viên Quốc tế của Talitha Kum.

[1] Tên của người sống sót sau nạn buôn người đã được thay đổi nhằm bảo vệ danh tính của cô.

[2] Đức Thánh Cha Lêô XIV, Bảo vệ nhân loại trong thời đại chuyển mình, Thông điệp Magnifica Humanitas (số 148–156).

https://www.vatican.va/content/leo-xiv/en/encyclicals/documents/20260515-magnifica-humanitas.html