Đức Lêô XIV tại Peru: Khoảng cách không nhất thiết làm giảm tình yêu quê hương

Tác giả: Kielce Gussie

Xuân Đại biên dịch

TGPSG/Vatican News -- Trong bài phát biểu công khai đầu tiên tại Peru trước các nhà chức trách và ngoại giao đoàn, Đức Thánh Cha Lêô nhấn mạnh mối gắn bó lâu năm của ngài với đất nước này, đồng thời kêu gọi các nhà lãnh đạo góp phần bảo vệ “sự bình an thường nhật” của người dân.

Trở lại Peru, đất nước mà ngài từng xem là quê hương trong hơn hai thập niên, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã có bài phát biểu công khai đầu tiên trước các nhà chức trách và thành viên ngoại giao đoàn tại “Nhà hát lớn Quốc gia” ở Lima.

Ngài giải thích: “Chuyến trở lại này mang một ý nghĩa rất đặc biệt đối với tôi”, đồng thời cho biết mối gắn bó của ngài với Peru đã bắt đầu từ lâu trước khi ngài trở thành Giám mục Chiclayo. Đức Thánh Cha chia sẻ: “Trong nhiều năm, tôi đã sống cùng người dân nơi đây, lắng nghe những mối bận tâm của họ và học hỏi từ đức tin của họ”.

Ngài nhớ đến những người đã mở cửa nhà đón tiếp ngài, đặc biệt là những người đã cùng chia sẻ với ngài “món ceviche thật ngon”, khiến ngài cảm thấy “như một người trong gia đình họ”. Năm 2015, Đức Thánh Cha Lêô được trao quốc tịch Peru. Ngài nhấn mạnh rằng sự kiện này “tượng trưng cho mối dây liên kết mà người dân nơi đây đã dệt nên trong cuộc đời tôi từ rất lâu trước đó”.

Đứng tại thủ đô, ngài nói rằng mình hiểu “mảnh đất này còn lưu lại trong tôi biết bao nhiêu, và câu chuyện cuộc đời tôi cũng thuộc về anh chị em biết bao nhiêu”.

Nay trở lại Peru với tư cách là Đấng kế vị Thánh Phêrô, Đức Thánh Cha nhận định rằng những năm tháng sống tại đất nước này đã góp phần hình thành ngài trong vai trò người mục tử. Ngài bày tỏ lòng biết ơn về thời gian đã sống tại Peru cũng như cơ hội được trở lại nơi đây.

Một vận mệnh quốc gia chung

Tiếp đó, Đức Thánh Cha Lêô đề cập đến nhiều ngôn ngữ và truyền thống tạo nên nét đặc trưng trong văn hóa đất nước. Gần 500 năm trước, đức tin Công giáo đã đến với bờ biển Peru, và vị thánh đầu tiên của châu Mỹ Latinh cũng xuất thân từ đất nước này: Thánh Rosa Lima.

Trong khi các vùng miền khác nhau của Peru vẫn gìn giữ những truyền thống riêng, Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng “sự hiệp nhất của một dân tộc được củng cố khi những khác biệt này có vị trí xứng hợp và mỗi người đóng góp từ chính lịch sử và niềm xác tín của mình”.

Tinh thần liên đới của đất nước được thể hiện qua những dự án lao động chung, sự trợ giúp dành cho các gia đình và lòng hiếu khách. Đó là những cách thức để mỗi người thể hiện tình yêu đối với quê hương mình.

Ngài nhấn mạnh: “Yêu mến một dân tộc là mong muốn mọi người được sống xứng với phẩm giá giữa cộng đồng ấy, quan tâm đến họ và sẵn sàng trao tặng điều gì đó từ chính bản thân mình vì lợi ích của họ”. Ngài cho biết mình hiểu điều này rõ hơn nhờ người dân Peru.

Sự quan tâm đến tha nhân được thể hiện qua hoạt động phục vụ công ích và đời sống dân chủ, có khả năng quy tụ những người khác nhau về niềm tin và mục tiêu, cùng hiệp nhất trong một “vận mệnh quốc gia chung”.

Con người thật, cuộc sống thật

Đức Thánh Cha giải thích rằng lắng nghe là bước đầu tiên thiết yếu để hiểu nhu cầu của người khác, đặc biệt tại một đất nước có nhiều ngôn ngữ. Đằng sau những hồ sơ, giấy tờ và số liệu thống kê dân số là những con người thực sự.

Việc lắng nghe đòi hỏi một sự kiên nhẫn đặc biệt khi nảy sinh những bất đồng và kinh nghiệm đau thương. Đức Thánh Cha Lêô kêu gọi: “Đời sống dân chủ đòi hỏi phải nhìn nhận rằng không ai có tất cả câu trả lời, và những khác biệt không ngăn cản chúng ta cùng chia sẻ mối quan tâm chân thành đối với lợi ích của đất nước”.

“Đời sống dân chủ đòi hỏi phải nhìn nhận rằng không ai có tất cả câu trả lời, và những khác biệt không ngăn cản chúng ta cùng chia sẻ mối quan tâm chân thành đối với lợi ích của đất nước.”

Ngài mời gọi họ vun đắp sự trung thực, chính trực và tinh thần sẵn sàng đối thoại với người khác.

Đức Thánh Cha giải thích rằng đối với các gia đình, hòa bình có ý nghĩa rất cụ thể: được đi làm mà không phải sợ hãi, chăm sóc con cái và trở về nhà với tâm hồn bình an. Không ai được phép bị tước mất những “khát vọng đơn sơ” ấy.

Ngài lưu ý rằng Giáo hội “ý thức về những đau khổ do bạo lực gây ra và mong muốn tiếp tục ở gần những người đang phải chịu đựng, đồng thời khích lệ nỗ lực của tất cả những ai đang hoạt động để bảo vệ sự sống, phẩm giá và quyền của con người thông qua luật pháp và công lý”.

Chu cấp cho gia đình cũng là một phần của “sự bình an thường nhật” này. Mỗi công việc đều có vai trò trong đời sống đất nước và đều mang một phẩm giá cần được nhìn nhận.

Có những giá trị không thể được thay thế bằng sự thịnh vượng kinh tế: “sự bình an trong lương tâm, niềm xác tín rằng mình được yêu thương, và tự do tìm kiếm chân lý cũng như định hướng cuộc đời theo chân lý ấy”.

Đối thoại và hợp tác

Đức Thánh Cha Lêô kêu gọi các nhà chức trách bảo đảm các dịch vụ y tế dễ tiếp cận và tăng cường y tế dự phòng, nhằm hỗ trợ những gia đình đang chăm sóc người cao tuổi, người bệnh, người gặp khó khăn về sức khỏe tâm thần và người khuyết tật.

Bên cạnh việc đánh giá cao những tiến bộ tích cực của khoa học và công nghệ trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, cơ hội giáo dục và môi trường, Đức Thánh Cha cũng kêu gọi thiết lập “những biện pháp bảo vệ pháp lý thích đáng nhằm ngăn ngừa các hành vi lạm dụng có thể xảy ra và bảo vệ con người khỏi những hậu quả”.

Ngài chỉ ra rằng việc bảo vệ môi trường và sử dụng các công nghệ mới một cách có trách nhiệm đòi hỏi sự cộng tác giữa các quốc gia. Những vấn đề ảnh hưởng đến người dân ở các vùng miền và quốc gia khác nhau “được giải quyết tốt nhất thông qua đối thoại và hợp tác”.

Nghĩ đến đông đảo người Peru đang sống ở nước ngoài, Đức Thánh Cha nhấn mạnh: “Khoảng cách không nhất thiết làm giảm tình yêu quê hương; đôi khi, nó giúp chúng ta nhận ra rõ hơn biết bao điều mình đã nhận được từ quê hương ấy”.

Những cuộc chiến tranh và xung đột ảnh hưởng đến người dân trên toàn thế giới đòi hỏi một nền ngoại giao kiên nhẫn. Đức Thánh Cha Lêô mô tả đó là “nền ngoại giao duy trì đối thoại cởi mở, tôn trọng luật pháp quốc tế và tìm kiếm những thỏa thuận bảo vệ sự sống và phẩm giá con người”.

Mặc dù mỗi quốc gia đều có những khát vọng chính đáng riêng, vận mệnh của quốc gia này không thể tách rời vận mệnh của các quốc gia khác.

Mối tương quan tương hỗ

Kết thúc bài phát biểu, Đức Thánh Cha Lêô giải thích rằng mối quan hệ giữa Peru và Tòa Thánh được xây dựng trên tinh thần hợp tác khu vực và quốc tế. Hiến pháp Peru nhìn nhận Giáo hội Công giáo là một thành phần quan trọng trong quá trình hình thành lịch sử, văn hóa và luân lý của đất nước, đồng thời tạo điều kiện cho sự cộng tác giữa Giáo hội và Nhà nước.

Giáo hội tiếp tục cống hiến cho Peru sứ mạng loan báo Tin Mừng, đồng hành với những người đau khổ và phục vụ phẩm giá của mỗi con người.

“Chuyến trở lại này mang một ý nghĩa rất đặc biệt đối với tôi”, Đức Thánh Cha chia sẻ. (VATICAN MEDIA)

Đức Thánh Cha nói rằng có nhiều cách thức để phục vụ Peru, đồng thời bày tỏ lòng biết ơn đối với tất cả những người đang dấn thân phục vụ. Ngài chia sẻ: “Tôi đã đón nhận biết bao điều từ anh chị em. Có những khuôn mặt, những cuộc trò chuyện và những cử chỉ yêu thương mà ngay cả sau bao năm tháng, vẫn còn đọng lại trong tôi”.

Ngài đề nghị lấy Học thuyết Xã hội của Giáo hội làm kim chỉ nam để “soi sáng và định hướng những nỗ lực của tất cả những ai đang làm việc vì lợi ích của quốc gia này”.

“Nhờ lời chuyển cầu của Đức Trinh Nữ Maria, Thánh Rosa và tất cả các thánh, các chân phước của mảnh đất này, tôi cầu xin Chúa cho tình yêu của Đức Kitô giúp anh chị em nhận ra nơi mỗi người dân Peru một người anh chị em, và nơi mỗi người, thêm một lý do để yêu mến quê hương mình.”