Đức Lêô XIV: Nền giáo dục được xây dựng trên đời sống nội tâm, hiệp nhất, tình yêu và niềm vui

Tác giả: Linh mục Fabrice Bagendekere, SJ

Cao Trí (TGPSG) biên dịch từ Vatican News

TGPSG/Vatican News -- Đức Thánh Cha gặp gỡ 15.000 giáo viên và học sinh tại Quảng trường Thánh Phêrô, Rôma, nhân dịp Năm Thánh của Thế giới Giáo dục, và mời gọi các nhà giáo hãy kết nối với “con người nội tâm” của học sinh, vì nếu thiếu cuộc gặp gỡ sâu xa ấy, “mọi chương trình giáo dục đều có nguy cơ thất bại.”

Trong bài diễn văn trước các nhà giáo dục đến từ khắp nơi trên thế giới quy tụ tại Quảng trường Thánh Phêrô nhân dịp Năm Thánh Giáo dục, Đức Giáo hoàng Lêô XIV chia sẻ dựa trên kinh nghiệm bản thân khi còn là giáo viên tại các cơ sở giáo dục của Dòng Augustinô.

Đời sống nội tâm, hiệp nhất, tình yêu và niềm vui - bốn yếu tố chính trong học thuyết của Thánh Tôma Aquinô - theo Đức Giáo hoàng dòng Augustinô, chính là những nền tảng của nền giáo dục Kitô giáo.

Trong bài huấn dụ, Đức Thánh Cha mời gọi các nhà giáo biến những giá trị này trở thành “những yếu tố then chốt” trong việc giảng dạy, vì chúng giúp diễn tả khuôn mặt của “Giáo hội - người Mẹ và người Thầy - nơi bao học sinh, sinh viên mà anh chị em đang tận tụy phục vụ.”

Cuộc gặp gỡ sâu xa giữa con người với con người

Dựa trên lời của Thánh Augustinô: “Âm thanh lời nói chúng ta vang đến tai, nhưng Thầy đích thực ở bên trong,” Đức Giáo hoàng nhắc rằng “sẽ là sai lầm nếu nghĩ rằng chỉ cần lời hay ý đẹp hay những phòng học, phòng thí nghiệm và thư viện hiện đại là đủ để dạy học.”

“Đó chỉ là những phương tiện và không gian vật chất - dĩ nhiên là hữu ích - nhưng Thầy đích thực ở bên trong,” ngài nói, nhấn mạnh rằng chân lý không truyền qua âm thanh, bức tường hay hành lang, mà qua “cuộc gặp gỡ sâu xa giữa con người với con người - nếu thiếu điều đó, mọi nỗ lực giáo dục đều sẽ thất bại.”

Đời sống nội tâm

Tiếp tục suy tư này, Đức Thánh Cha nhận định rằng người trẻ hôm nay cần được giúp để gặp gỡ chính con người nội tâm của mình, trong bối cảnh một thế giới “bị thống trị bởi màn hình và các lớp lọc công nghệ.”

Ngài cũng lưu ý rằng ngay cả những người làm giáo dục - “thường mệt mỏi và bị đè nặng bởi công việc hành chính” - cũng có nguy cơ quên đi tinh thần cor ad cor loquitur (“trái tim nói với trái tim”), một diễn tả của Thánh John Henry Newman, vang vọng cùng lời khuyên của Thánh Augustinô: “Đừng tìm ở bên ngoài. Hãy trở về với chính mình. Sự thật ở trong con.”

Theo Đức Giáo hoàng, hai lời mời gọi này giúp chúng ta hiểu rằng giáo dục là “một hành trình mà thầy và trò cùng bước đi - ý thức rằng việc tìm kiếm của họ không bao giờ vô ích, nhưng cũng không bao giờ được ngừng lại.”

“Chỉ có nỗ lực khiêm tốn và chung tay ấy,” ngài nói, “được thể hiện trong môi trường học đường qua các dự án giáo dục, mới có thể giúp học sinh và thầy cô tiến gần hơn đến chân lý.”

Hiệp nhất

Khi bàn về hiệp nhất - chủ đề gắn liền với châm ngôn giáo hoàng của ngài In Illo uno unum est (“Trong Đấng Duy Nhất, chúng ta là một”) - Đức Giáo hoàng khẳng định rằng “chỉ nơi Đức Kitô, chúng ta mới thật sự tìm thấy sự hiệp nhất: như những chi thể gắn liền với Đầu, và như những người bạn đồng hành trên hành trình học hỏi suốt đời.”

Chiều kích “cùng nhau”, vốn hiện diện sâu sắc trong tư tưởng của Thánh Augustinô, là yếu tố nền tảng trong giáo dục, vừa thách đố chủ nghĩa cá nhân, vừa khơi dậy khả năng lớn lên của con người.

Tình yêu

Bước sang điểm thứ ba, tình yêu, Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng “để có thể dạy, chỉ truyền đạt kiến thức thôi thì chưa đủ - cần phải có tình yêu.”

“Việc giảng dạy không bao giờ có thể tách rời khỏi tình yêu,” ngài nói, “và một trong những thách đố của xã hội hôm nay là chúng ta không còn biết trân trọng đúng mức công lao to lớn của các thầy cô đối với cộng đồng.”

Đức Giáo hoàng nhấn mạnh rằng chỉ khi có tình yêu, việc dạy học mới thật sự sinh hoa kết quả - không chỉ trong nội dung, mà còn trong tinh thần bác ái mà nó chuyển tải.