Đức Lêô XIV: Chiến tranh giết người và tàn phá hệ sinh thái

Tác giả: Deborah Castellano Lubov

Xuân Đại biên dịch

TGPSG/Vatican News -- Trong Sứ điệp nhân Ngày Thế giới lần thứ 11 về Cầu nguyện cho việc Chăm sóc Thụ tạo, Đức Giáo hoàng Lêô cảnh báo rằng chiến tranh gây ra những hậu quả tàn phá vượt xa chiến trường, và nói rằng chúng ta được mời gọi noi theo lời trao ban bình an của Chúa để góp phần xây dựng hòa bình trên thế giới.

“Thay cho những vũ khí chiến tranh, Thiên Chúa của bình an ban cho chúng ta sức mạnh để chữa lành, hòa giải và xây dựng một nền văn minh tình yêu.”

Đức Giáo hoàng Lêô nói điều này trong Sứ điệp nhân Ngày Thế giới lần thứ 11 về Cầu nguyện cho việc Chăm sóc Thụ tạo, được Phủ Quốc vụ khanh Tòa Thánh công bố hôm thứ Năm.

Đọc toàn văn sứ điệp của Đức Giáo hoàng Lêô XIV

Giáo hội cử hành Ngày Thế giới này vào ngày 1/9/2026, với chủ đề năm nay: “Họ sẽ đúc gươm thành lưỡi cày, rèn giáo thành lưỡi liềm” (Isaia 2,4).

Theo cách này, Đức Thánh Cha nhấn mạnh, chúng ta được mời gọi bảo vệ nhiều “hệ sinh thái” được trao phó cho chúng ta: hệ sinh thái của thụ tạo, của các mối tương quan nhân loại và của chính tâm hồn con người.

Đức Giáo hoàng Lêô nhấn mạnh: “Những phương thế đích thực để xây dựng hòa bình không phải là những vũ khí hủy diệt; trái lại, đó là sự thật, đối thoại, kiên nhẫn, lòng nhân hậu, công lý, lòng thương xót, sự cảm thông, sự chăm sóc và tình yêu”, những điều, theo ngài, tuôn trào từ những tâm hồn được Tin Mừng uốn nắn và được ân sủng của Thiên Chúa nâng đỡ.

Chữa lành những vết thương của thế giới chúng ta

Ngài nhìn nhận rằng chỉ những phẩm chất này mới có sức mạnh biến đổi các cá nhân, canh tân các cộng đoàn và chữa lành những vết thương của thế giới chúng ta.

Đức Thánh Cha xác nhận rằng con đường trước mắt chúng ta không dễ dàng, nhưng rất rõ ràng.

Ngài nói: “Chúng ta được mời gọi để cho tâm hồn mình được đổi mới, để chúng ta có thể tìm kiếm hòa bình và chăm sóc thụ tạo.”

Được mời gọi cộng tác với Thiên Chúa để đối phó với những khủng hoảng và đau khổ

Trong Sứ điệp, Đức Thánh Cha nhận định rằng nếu chúng ta đảm nhận nhiệm vụ này với lòng khiêm nhường và đức tin, chúng ta sẽ trở thành những cộng tác viên trong công trình canh tân của Thiên Chúa.

Ngài đau buồn nhận thấy rằng ngày nay chúng ta đang chứng kiến nhiều cuộc khủng hoảng và biết bao đau khổ của con người. Đồng thời, ngài lưu ý rằng dường như sự phá vỡ thế quân bình hài hòa của thụ tạo đang ngày càng gia tăng.

Ngài tiếp tục chỉ ra: “Những hiện tượng này không phải là những điều không liên quan với nhau; chúng là một lời khẩn cầu duy nhất xin được chữa lành và bình an phát xuất từ một thế giới bị thương tích.”

Lời trao ban bình an độc đáo của Chúa Giêsu

Đức Giáo hoàng Lêô khẳng định: “Thiên Chúa của sự sống, được mặc khải nơi Đức Giêsu Kitô, ban một sự bình an mà thế gian không thể ban: ‘Thầy để lại bình an cho anh em; Thầy ban cho anh em bình an của Thầy’ (Ga 14,27).”

Đức Giáo hoàng nói rằng sự bình an này “không hời hợt cũng chẳng chóng qua”, nhưng “tuôn trào từ tình yêu bền vững của Đức Kitô và sự chăm sóc của Người dành cho mỗi con người.”

Tuy nhiên, ngài nhắc lại rằng lời hứa bình an này hoàn toàn tương phản với những thực tại mà chúng ta đang chứng kiến tại nhiều nơi trên thế giới.

Ngài nhận xét rằng nhiều nỗ lực vẫn tiếp tục được hướng vào bạo lực và chiến tranh.

Sự hủy diệt kéo dài qua nhiều thế hệ

Ngài đau buồn nói: “Chiến tranh để lại những vết thương vượt xa chiến trường”, “cướp đi sinh mạng, xé nát các gia đình và buộc hàng triệu người phải rời bỏ nhà cửa, qua đó làm gia tăng nỗi sợ hãi, bất công và chia rẽ”, đồng thời “để lại sự hủy hoại xã hội và sinh thái kéo dài qua nhiều thế hệ.”

Hơn nữa, Đức Giáo hoàng nói, sự tương tác giữa các cuộc xung đột vũ trang và tình trạng suy thoái môi trường thường tạo nên một vòng luẩn quẩn, phá hủy các hệ sinh thái, làm ô nhiễm những nguồn tài nguyên thiết yếu như không khí và nước, đồng thời làm suy yếu an ninh lương thực.

Ngài nhìn nhận rằng thực tại này làm gia tăng nghèo đói, bất bình đẳng và những căng thẳng xã hội mới, có thể góp phần làm nảy sinh thêm các cuộc xung đột.

Chiến tranh gây ra những vết thương tàn phá

Ngài nói: “Hơn nữa, chiến tranh gây ra những vết thương làm tổn thương toàn bộ mạng lưới sự sống, không chỉ gây tổn hại cho từng cá nhân và các cộng đoàn, mà còn làm tổn thương mạng lưới rộng lớn hơn các mối tương quan của họ với toàn thể gia đình nhân loại và sự hài hòa của họ với công trình tạo dựng”, đồng thời “cho thấy một sự thất bại sâu xa hơn trong việc sống theo hình ảnh và giống Thiên Chúa, tôn trọng sự sống và chăm sóc trái đất được trao phó cho chúng ta.”

Đức Thánh Cha gọi đây không chỉ là một thất bại về chính trị, mà còn là một thất bại về luân lý và tinh thần.

Ngài nói: “Bắt nguồn từ những ham muốn lệch lạc và việc lạm dụng tự do cũng như quyền lực của con người, chiến tranh trở thành một chứng tá ngược lại với Tin Mừng hòa bình.”

Ngài kêu gọi rằng những cuộc khủng hoảng nói trên không chỉ đòi hỏi trách nhiệm, mà còn đòi hỏi một sự hoán cải tâm hồn, sẽ sinh hoa trái nơi lòng trung thành sâu xa hơn với Thiên Chúa, tình yêu thương nhau và sự tôn trọng hồng ân tạo dựng.

Cần đổi mới tâm hồn

Đức Giáo hoàng Lêô cho rằng, vì thế, những vết thương của chiến tranh và sự suy thoái của trái đất có mối liên hệ sâu xa với tình trạng của tâm hồn con người.

Ngài khuyến dụ: “Để xây dựng một xã hội hòa bình, cần phải không chỉ cải tổ các cơ cấu mà còn đổi mới tâm hồn chúng ta.”

Ngài đau buồn chỉ ra rằng “những nguyên nhân sâu xa của xung đột và việc khai thác công trình tạo dựng bắt nguồn từ một cuộc khủng hoảng luân lý và văn hóa, bao gồm việc đánh mất ý thức về những giới hạn, ham muốn thống trị, theo đuổi lợi nhuận trước mắt và không có khả năng nhận ra phẩm giá của mỗi con người do Thiên Chúa ban.”

Vì thế, ngài nói, điều này đòi hỏi, qua việc cộng tác với ân sủng của Thiên Chúa, một sự hoán cải cá nhân và cộng đoàn sâu xa hơn, một sự trở về với Thiên Chúa, Đấng sẽ sắp xếp lại những ham muốn của chúng ta, chữa lành những vết thương của chúng ta và giúp chúng ta tăng trưởng trong nhân đức.

Ngài nhấn mạnh: “Nếu không có sự biến đổi nội tâm này, hòa bình sẽ vẫn mong manh và chóng qua. Nhưng nơi những tâm hồn được đổi mới, những khả năng mới bắt đầu mở ra.”

Con đường của sự hoán cải sinh thái đích thực

Ngài suy tư: “Những gì đã được sử dụng để hủy diệt có thể được chuyển hướng để phục vụ sự sống, chăm lo cho người nghèo, nuôi dưỡng người đói khát và bảo vệ công trình tạo dựng.”

Ngài nói rằng, với đây là con đường của sự hoán cải sinh thái đích thực, “nơi những tác động của cuộc gặp gỡ của chúng ta với Đức Giêsu Kitô trở nên rõ ràng trong mối tương quan của chúng ta với thế giới xung quanh”, hòa bình bắt đầu từ tâm hồn và lan tỏa ra các mối tương quan, các cộng đoàn và thế giới rộng lớn hơn.

Bất chấp những thách đố “to lớn”, Đức Giáo hoàng Lêô khẳng định rằng Thiên Chúa không để chúng ta thiếu những phương thế để chữa lành và biến đổi.

Cuối cùng, ngài cầu nguyện: “Xin Chúa ban cho chúng ta lòng can đảm để bước đi trên con đường này, để trong thời đại chúng ta, gươm giáo thực sự được đúc thành lưỡi cày, và lời hứa của Tin Mừng bén rễ sâu hơn trong thế giới chúng ta, và bình an của Đức Kitô ngự trị trên toàn thể công trình tạo dựng.”