Đức Hồng y Parolin: Đức Lêô XIV đến Tây Ban Nha để thúc đẩy hiệp thông và gặp gỡ

Tác giả: Massimiliano Menichetti

Xuân Đại biên dịch

TGPSG/Vatican News -- Đức Hồng y Quốc vụ khanh Tòa Thánh Pietro Parolin trao đổi với Vatican News về chuyến Tông du quốc tế lần thứ tư của Đức Giáo hoàng Lêô XIV, giải thích rằng với tư cách là mục tử của Giáo hội, ngài muốn gặp gỡ đoàn chiên của mình, cũng như tất cả những người thiện chí, mời gọi mọi người cùng nhau bước đi hướng về một đích đến chung.

Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã đến Tây Ban Nha trong chuyến Tông du quốc tế lần thứ tư, thăm Madrid, Barcelona, Montserrat và quần đảo Canary. Đức Hồng y Quốc vụ khanh Pietro Parolin giải thích ý nghĩa của chuyến đi với Vatican News.

Thưa Đức Hồng y, sứ điệp chính mà Đức Thánh Cha muốn mang đến Tây Ban Nha trong chuyến Tông du lần này là gì?

Logo của chuyến Tông du đến Tây Ban Nha, một vòng tròn mở được tạo nên bởi các hình người liên kết với nhau và hướng lên trên, đã phần nào thể hiện ý định của Đức Thánh Cha. Với tư cách là mục tử của Giáo hội Công giáo, ngài muốn gặp gỡ đoàn chiên của mình, cũng như tất cả những người thiện chí. Với mọi người, ngài mong muốn khích lệ, thúc đẩy và củng cố ngày càng sâu xa sự hiệp thông và gặp gỡ. Điều này diễn ra theo hai chiều kích: trong Giáo hội và trong xã hội.

Không chỉ đơn thuần là ở cùng nhau, nhưng là cùng nhau bước đi hướng về một đích đến chung. Cũng cần nhấn mạnh ân huệ đặc biệt mà Giáo hội muốn trao tặng cho nhân loại: lời mời đón nhận những câu trả lời mà Đức Giêsu Kitô mang lại cho các câu hỏi sâu xa nhất của con người về ý nghĩa sự sống, cái chết và đau khổ. Đức Kitô ban cho chúng ta khả năng đạt tới sự viên mãn của nhân tính, điều mà người Kitô hữu gọi là sự sống đời đời. Chính điều này trở thành nguồn hy vọng và niềm vui mà Đức Thánh Cha mong muốn dùng để phục vụ nhân loại và khích lệ các Kitô hữu.

Đức Giáo hoàng Lêô XIV sẽ gặp Quốc hội Tây Ban Nha. Các ưu tiên ngoại giao của Tòa Thánh trong đối thoại với châu Âu Địa Trung Hải hiện nay là gì?

Các nhà lập pháp luôn phải lấy phẩm giá con người và công ích làm nền tảng khi soạn thảo luật pháp và định hình xã hội mà họ muốn xây dựng. Khu vực Địa Trung Hải, với truyền thống hàng nghìn năm về văn hóa, nghệ thuật và các giá trị, cũng là một điểm quy chiếu quan trọng đối với Kitô giáo.

Trong đối thoại với châu Âu Địa Trung Hải, Tòa Thánh ủng hộ một cách tiếp cận nhân ái và phối hợp đối với vấn đề di cư, nhấn mạnh phẩm giá vốn có của mỗi người di cư. Quan điểm này dựa trên bốn nguyên tắc nền tảng: tiếp nhận, bảo vệ, thăng tiến và hội nhập người di cư và tị nạn.

Về xu hướng nhân khẩu học, bờ bắc Địa Trung Hải, khác với bờ nam, đang chứng kiến sự sụt giảm nghiêm trọng tỷ lệ sinh. Giải quyết khủng hoảng này đòi hỏi đặt trọng tâm vào phẩm giá căn bản của mỗi con người và vai trò của gia đình trong xã hội.

Vấn đề các phong trào độc lập vùng miền cũng ảnh hưởng đến các cộng đoàn Giáo hội địa phương. Giáo hội, và thông điệp Đức Giáo hoàng mang đến Tây Ban Nha, có thể tránh phân cực và thúc đẩy hiệp thông như thế nào?

Là người Công giáo, chúng ta tin rằng “Giáo hội trong Đức Kitô như là bí tích, tức là dấu chỉ và khí cụ của sự kết hợp mật thiết với Thiên Chúa và của sự hiệp nhất toàn thể nhân loại” (Lumen Gentium, 1), và rằng Đức Giáo hoàng, “với tư cách là người kế vị Thánh Phêrô, là nguyên lý và nền tảng hữu hình và thường hằng của sự hiệp nhất giữa các giám mục cũng như giữa các tín hữu” (Lumen Gentium, 23). Vì thế, việc thúc đẩy sự hiệp nhất trong và của Giáo hội thuộc về bản chất sứ vụ của ngài.

Là Cha và Mục tử, ngài quan tâm đến sự hiệp nhất của con cái và đoàn chiên mình. Đồng thời, ngài thúc đẩy sứ mạng được trao cho toàn thể Giáo hội, Thân Thể mầu nhiệm của Đức Kitô, đó là vun đắp hiệp thông và hiệp nhất trong đa dạng giữa các dân tộc trên trái đất.

Thông điệp của Đức Thánh Cha không bao giờ rời khỏi sứ mạng hiệp nhất và do đó là hòa bình, nhưng cũng không nhằm thay thế trách nhiệm của các quốc gia trong việc quản trị công dân. Từ nguyên tắc này có thể thấy rằng, dù thông điệp của Đức Giáo hoàng có thể mang những hàm ý chính trị, vì Giáo hội Công giáo gồm các công dân của nhiều quốc gia, thì Đấng kế vị Thánh Phêrô vẫn công bố Tin Mừng và từ đó soi sáng mọi khía cạnh đời sống con người mà không can thiệp vào nội bộ chính trị của các nước.

Buổi canh thức cầu nguyện với giới trẻ tại Madrid là một trong những sự kiện trọng tâm của chuyến đi. Trong một quốc gia đang ngày càng tục hóa, thế hệ trẻ có thể mang lại thay đổi gì và bằng cách nào?

Để trả lời câu hỏi này, tôi muốn nhắc lại điều Đức Thánh Cha đã nói với rất đông người trẻ trong buổi canh thức Năm Thánh tại Tor Vergata, Rôma, ngày 2/8/2025. Ngài khuyến khích họ hãy nhiệt thành tìm kiếm chân lý, can đảm để gặp gỡ Đức Kitô và quảng đại sống Tin Mừng một cách cụ thể.

Thế giới chúng ta đang sống thúc đẩy người trẻ làm nhiều việc, thường theo cách quá tải và phân mảnh. Đồng thời, nó cũng cám dỗ họ giao phó việc suy nghĩ, đánh giá và quyết định, theo một lối tư duy khoa học luận lỗi thời, cho các công cụ nhân tạo, đôi khi có thể bị thao túng dễ dàng.

Người trẻ có thể đáp lại bằng cách chọn và thúc đẩy một lối sống khác tự do hơn. Bằng cách dành chỗ cho thinh lặng, suy tư, chiêm niệm và cầu nguyện, họ có thể sử dụng với nhiệt huyết, khôn ngoan và bác ái đúng trật tự những công cụ mình có, nhằm phục vụ lợi ích của từng con người và toàn thể con người.

Người trẻ có khả năng làm được điều này; thực ra họ còn đặc biệt dễ hướng đến điều đó. Điều quan trọng là giúp họ, nhờ đức tin, đào sâu và sống các giá trị này, để họ trở thành những ngôn sứ của hòa bình, công lý và tình yêu đích thực cho tương lai của họ và của chúng ta.

Tại Barcelona, Thánh lễ tại Sagrada Família và lễ khánh thành Tháp Chúa Giêsu Kitô sẽ là những khoảnh khắc mang tính biểu tượng quan trọng. Có thể xem sự kiện này như một lời khích lệ để làm tỏ lộ vẻ đẹp của Tin Mừng cho Tây Ban Nha và thế giới không?

Chắc chắn có thể. Khi làm phép Tháp Chúa Giêsu Kitô, Đức Thánh Cha sẽ đánh dấu một cột mốc quan trọng trong việc xây dựng Vương cung Thánh đường Sagrada Família. Hạng mục kiến trúc này cho thấy Giáo hội là một công trình sống động được xây bằng “những viên đá sống,” không ngừng lớn lên trong dòng lịch sử.

Độ cao của ngọn tháp mời gọi mọi người hướng mắt lên Thiên Chúa, Đấng trong dấu Thánh Giá đã tỏ lộ tình yêu của Người dành cho nhân loại. Như một ngọn hải đăng của ơn cứu độ và hy vọng, công trình này tự nó cũng là một hành vi loan báo Tin Mừng. Vẻ đẹp của nó phản ánh trung tâm tính của Đức Kitô trong đời sống Giáo hội.

Ngọn tháp mới hoàn tất tầm nhìn của Gaudí, kiến trúc sư của công trình, người được đức tin truyền cảm hứng sâu sắc. Ông hiểu nghệ thuật trước hết như một cách loan báo Tin Mừng và là ngôn ngữ đặc biệt của sứ mạng Giáo hội. Trong công trình này, Tây Ban Nha không chỉ có một di sản kiến trúc vĩ đại làm phong phú văn hóa, mà còn có một chứng tá đức tin từng gắn kết quốc gia này qua nhiều thế kỷ.

Chặng Canary Islands của chuyến đi tập trung đặc biệt vào vấn đề di cư và hội nhập. Theo ngài, thế giới đang tiến tới việc đón nhận nhiều hơn hay ngày càng “làm ngơ”?

Phần lớn con người không di cư qua biên giới; số người di cư trong nội địa còn lớn hơn nhiều. Hơn nữa, di cư quốc tế không diễn ra đồng đều trên toàn thế giới, mà chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố kinh tế, địa lý và nhân khẩu học.

Di cư hỗ trợ thị trường lao động và giúp giải quyết thiếu hụt kỹ năng. Thông qua kiều hối, người di cư cũng là nguồn hỗ trợ quan trọng cho các quốc gia quê hương họ.

Về việc tiếp nhận, hiện nay có xu hướng phổ biến là chỉ tập trung vào lợi ích của những cộng đồng hạn hẹp. Như Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã nhấn mạnh, điều này là một mối đe dọa nghiêm trọng đối với việc chia sẻ trách nhiệm, hợp tác đa phương, theo đuổi công ích và tình liên đới toàn cầu vì lợi ích của toàn thể gia đình nhân loại.

Trong bối cảnh đó, Tòa Thánh luôn kiên định bảo vệ phẩm giá bất khả xâm phạm của mỗi con người. Cần nhớ rằng mọi người di cư đều là con người và vì thế có những quyền bất khả xâm phạm phải được tôn trọng trong mọi hoàn cảnh, dù ở quê hương hay bất cứ nơi nào họ đến.

Một hiện tượng phức tạp như vậy cần được giải quyết bằng ý chí chính trị, lòng quảng đại và tinh thần liên đới. Hy vọng là sẽ có một cam kết mới và mạnh mẽ hơn đối với tình huynh đệ, dựa trên sự đồng cảm và hợp tác, để mở ra con đường gặp gỡ và làm phong phú lẫn nhau.

Theo ngài, Tây Ban Nha hôm nay mang gương mặt nào, và có thể đóng vai trò gì trong châu Âu?

Tây Ban Nha hôm nay mang gương mặt của một dân tộc vẫn còn giữ những gốc rễ Kitô giáo sâu xa, thể hiện sự gắn bó mạnh mẽ và tình cảm chân thành đối với Đấng kế vị Thánh Phêrô. Dù đối diện với nhiều thách thức của xã hội hiện đại, nơi đây vẫn có một Giáo hội sống động và năng động, có khả năng làm chứng cho Tin Mừng và đóng góp quan trọng vào đời sống thiêng liêng và xã hội của đất nước.

Xã hội Tây Ban Nha đang trải qua những căng thẳng và biến đổi sâu sắc, nhưng vẫn tiếp tục tìm kiếm những con đường gặp gỡ, hòa giải và công ích. Xã hội này cần tái khám phá vị trí trung tâm của con người, đối thoại xã hội và hòa giải như nền tảng của sự chung sống dân chủ.

Về đóng góp mà Tây Ban Nha có thể mang lại cho châu Âu và thế giới, tôi nhấn mạnh việc nước này ủng hộ chủ nghĩa đa phương và thúc đẩy nhân quyền, hòa bình và an ninh quốc tế. Tây Ban Nha cũng có thể đóng vai trò cầu nối đối thoại với các quốc gia Mỹ Latinh và Bắc Phi.