Đức Hồng y Ambongo: Chuyến tông du châu Phi của Đức Lêô XIV cổ võ nhân phẩm

Tác giả: Francesca Sabatinelli - Malabo

Xuân Đại biên dịch

TGPSG/Vatican News  -- Vào lúc chuyến Tông du của Đức Giáo hoàng Lêô XIV đến bốn quốc gia châu Phi kết thúc, Đức Hồng y Fridolin Ambongo Besungu, Tổng Giám mục Kinshasa và Chủ tịch SECAM, bày tỏ niềm tự hào, hy vọng và lạc quan về kết quả chuyến thăm, cho rằng sứ điệp của Đức Giáo hoàng mang tính ngôn sứ và là lời đánh thức lương tâm của những người nắm quyền trên lục địa này để quan tâm đến tương lai của giới trẻ.

Việc lựa chọn các quốc gia viếng thăm cho thấy sự đa dạng trong các thách đố của châu Phi: đối thoại liên tôn tại Algeria, tìm kiếm hòa bình tại Cameroon, và lời kêu gọi phân phối của cải công bằng hơn tại Angola và Guinea Xích Đạo.

Trong cuộc phỏng vấn với Vatican News, Đức Hồng y Fridolin Ambongo Besungu, Tổng Giám mục Kinshasa và Chủ tịch Hội đồng Giám mục châu Phi và Madagascar (SECAM), đã nhấn mạnh tầm quan trọng của chuyến Tông du châu Phi của Đức Giáo hoàng Lêô từ 13 đến 23/4/2026.

Ngoài ra, Đức Hồng y nhấn mạnh ý nghĩa các lời kêu gọi của Đức Thánh Cha gửi đến các nhà lãnh đạo chính trị, đặc biệt là lời thúc giục họ ngăn chặn làn sóng di cư của giới trẻ bằng cách tạo ra điều kiện sống xứng đáng ngay tại quê hương.

Thưa Đức Hồng y, ngài đánh giá thế nào về chuyến Tông du của Đức Giáo hoàng Lêô XIV?

Tôi vui mừng và hài lòng thay mặt cho toàn thể người dân châu Phi. Đối với chúng tôi, đây là niềm tự hào nhưng cũng là trách nhiệm, vì điều này có nghĩa là Giáo hội hoàn vũ của tương lai sẽ phải gắn bó với Giáo hội châu Phi, và đó là trách nhiệm mà chúng tôi phải đảm nhận.

Thứ hai, cần nhấn mạnh việc lựa chọn bốn quốc gia. Một nước là quốc gia Ả Rập, đa số theo Hồi giáo, nơi Đức Giáo hoàng đã gửi sứ điệp về tầm quan trọng của tự do cho các Kitô hữu đang sống tại đó. Sau đó ngài đến Cameroon, một quốc gia đang gặp khó khăn trong việc chung sống giữa các cộng đồng, nơi ngài đưa ra sứ điệp mạnh mẽ về hòa bình và sống chung hài hòa. Hai quốc gia còn lại là những nước giàu tài nguyên, và sứ điệp của Đức Giáo hoàng tập trung vào nhu cầu phân phối của cải công bằng: của cải phải phục vụ lợi ích của tất cả.

Đối với chúng tôi là người Công giáo châu Phi, tôi cho rằng sứ điệp chính là đào sâu đức tin và hiểu rõ căn tính Công giáo của mình. Chúng ta phải hiểu chính mình trước khi bước vào đối thoại với người khác. Sứ điệp chính cho Giáo hội là: nhận ra căn tính Công giáo của mình. Trong chuyến đi, Đức Giáo hoàng đã thăm tất cả các khía cạnh của Giáo hội tại châu Phi, điều này tôi thấy rất truyền cảm hứng.

Xét về phương diện xã hội, chính trị, ngài nhấn mạnh hòa bình, công lý và quản trị tốt. Điều này áp dụng cho tất cả các quốc gia này. Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã thăm Algeria, một quốc gia nói tiếng Ả Rập với đa số dân theo Hồi giáo; Cameroon, nơi vừa nói tiếng Pháp vừa nói tiếng Anh; Angola, quốc gia nói tiếng Bồ Đào Nha; và cuối cùng là Guinea Xích Đạo, quốc gia châu Phi duy nhất nói tiếng Tây Ban Nha.

Khuôn mặt của Giáo hội mà Đức Giáo hoàng đã gặp là gì?

Có hai khía cạnh. Thứ nhất, đó là một Giáo hội trẻ trung, năng động, tự tin vào tương lai của mình. Điều này thể hiện rõ trong tất cả các cuộc gặp gần đây của Đức Giáo hoàng: một Giáo hội tràn đầy người trẻ, và họ chính là tương lai.

Mặt khác, đó là một Giáo hội đối diện nhiều thách đố: nghèo đói, thiếu công lý ở một số quốc gia, và khó khăn trong việc sống hòa bình trong những bối cảnh quyền lực bị thao túng. Đây là Giáo hội mà Đức Giáo hoàng đến để gặp gỡ, và chuyến viếng thăm của ngài được xem như một sự khích lệ để tiếp tục nỗ lực hướng tới tương lai. Đây là nguồn động viên to lớn đối với chúng tôi và các tín hữu Công giáo, một khoảnh khắc xác tín đức tin của chúng tôi.

Đức Giáo hoàng đã nói rất mạnh mẽ về tự do, bình đẳng, và lên án khoảng cách giữa một số ít người giàu và rất nhiều người nghèo, kêu gọi tôn trọng phẩm giá con người. Ngài nghĩ sứ điệp này sẽ có sức lan tỏa đến mức nào tại bốn quốc gia này?

Tôi xem sứ điệp của Đức Giáo hoàng mang tính ngôn sứ.

Ý tôi là khi một ngôn sứ nói, có người lắng nghe, có người không. Điều này đã đúng với Chúa Giêsu khi Người còn ở trần gian, và cũng sẽ đúng với sứ điệp của Đức Giáo hoàng Lêô.

Và đối với người dân, lời của Đức Giáo hoàng quan trọng đến mức nào trong việc mang lại cho họ sự can đảm? Niềm vui của người dân, đặc biệt là giới trẻ, rất rõ ràng. Liệu sứ điệp của Đức Giáo hoàng có giúp họ thêm tự tin và sức mạnh để tiến bước không?

Giá trị của sứ điệp Đức Giáo hoàng là lời kêu gọi lương tâm các nhà lãnh đạo châu Phi tạo ra cơ hội cho tương lai của giới trẻ. Chúng tôi thấy rất nhiều người trẻ đầy nhiệt huyết, nhưng cũng phải nghĩ đến những người rời bỏ lục địa để tìm “thiên đường” nơi khác, nhiều người trong số họ đã kết thúc ở sa mạc Sahara hoặc trên biển. Điều này cho thấy có điều gì đó đang không ổn ở châu Phi. Sứ điệp của Đức Giáo hoàng gửi đến các nhà lãnh đạo là đúng đắn: hãy tạo điều kiện để người trẻ có thể tận hưởng cuộc sống ngay tại đây, thay vì buộc họ phải đi nơi khác để tìm kiếm hạnh phúc.

Ngài có lạc quan không?

Rất lạc quan. Tôi tiếp tục tin vào tương lai của lục địa này, đặc biệt là đất nước tôi, Cộng hòa Dân chủ Congo, nơi hiện đang chịu nhiều đau khổ. Nhưng tôi tin vào tương lai.

Thưa Đức Hồng y Ambongo, cảm xúc còn lại của ngài là gì?

Cảm xúc đầu tiên của tôi là niềm tự hào. Tôi cảm thấy tự hào và hạnh phúc, và tôi nghĩ tất cả người châu Phi đều đang chia sẻ cảm xúc này. Tôi hy vọng điều này sẽ tiếp tục trong tương lai. Sẽ có những hoa trái cho Giáo hội tại châu Phi, và vai trò của Giáo hội nơi đây cần được công nhận trên toàn thế giới. Xét đến những gì Đức Giáo hoàng Lêô đã làm trong năm đầu triều đại giáo hoàng, chúng tôi tin tưởng vào tương lai.