Cha mẹ giữ vai trò quyết định đối với tương lai đức tin của con cái

Tác giả: Katherine Matt

Dom Bảo Lộc biên dịch

TGPSG/EWTNNews -- Nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Gia đình (Institute for Family Studies) và tổ chức Communio cho thấy: môi trường ảnh hưởng mạnh mẽ nhất đến đời sống đức tin của con cái trước hết chính là nơi bàn ăn gia đình, trong những giờ kinh tối trước khi đi ngủ và qua chứng tá hằng ngày của một mái ấm lấy Đức Kitô làm trung tâm.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc cha mẹ sống và thực hành đức tin trong gia đình chính là yếu tố ảnh hưởng mạnh mẽ nhất để giúp cho con cái họ tiếp tục trung thành với đời sống đức tin Kitô hữu khi bước vào tuổi trưởng thành sau này.

Công trình nghiên cứu có tên Passing the Torch: How Faith Moves Across Generations (Trao truyền ngọn đuốc: Đức tin được truyền qua các thế hệ như thế nào), được Viện Nghiên cứu Gia đình (IFS) và tổ chức Communio công bố vào tháng 6/2026. Nghiên cứu đã phân tích dữ liệu từ bốn cuộc khảo sát quy mô quốc gia với hàng chục nghìn người Mỹ lớn lên trong các gia đình  Kitô giáo.

Các nhà nghiên cứu muốn xác định những yếu tố có ảnh hưởng mạnh mẽ nhất đến việc một người tiếp tục sống đức tin khi trưởng thành. Kết quả cho thấy gia đình chính là môi trường quan trọng nhất quyết định việc đức tin có được duy trì từ thế hệ này sang thế hệ khác hay không.

Sức mạnh gương sáng của cha mẹ

Theo báo cáo, những người lớn lên trong các gia đình mà cha mẹ thưởng xuyên tham dự thánh lễ, kiên trì cầu nguyện trước mặt con cái, thường xuyên chia sẻ về đức tin và xây dựng đời sống gia đình yêu thương, gắn bó… sẽ có khả năng tiếp tục sống đức tin khi trưởng thành cao hơn đáng kể.

Số liệu nghiên cứu cho thấy, những người có cha mẹ tham dự thánh lễ hằng tuần có khả năng duy trì việc tham dự thánh lễ khi trưởng thành cao gấp đôi so với những người có cha mẹ không thực hành như vậy (26% so với 12%). Ảnh hưởng này càng rõ nét hơn khi cả cha và mẹ cùng tích cực sống đời sống đức tin.

Nghiên cứu cũng khẳng định giá trị của những việc thực hành đạo đức bình dân trong đời sống gia đình. Như việc đọc kinh trước bữa ăn, cùng nhau cầu nguyện vào buổi sáng hoặc buổi tối, cũng như thường xuyên trò chuyện về Thiên Chúa và đức tin đều góp phần nuôi dưỡng đời sống thiêng liêng của con cái. Những trẻ em lớn lên trong các gia đình thường xuyên chia sẻ về đức tin có nhiều khả năng tiếp tục nhận mình là Kitô hữu, duy trì đời sống cầu nguyện hằng ngày và coi đức tin là nền tảng của cuộc sống khi trưởng thành.

Gia đình – Hội Thánh tại gia

Đối với người Công giáo, những kết quả này phản ánh chính điều mà Giáo hội vẫn dạy về vai trò của cha mẹ là những người giáo dục đức tin đầu tiên và quan trọng nhất của con cái.

Từ lâu Giáo hội đã xem gia đình là "Hội Thánh tại gia", các bậc cha mẹ được mời gọi không chỉ truyền đạt các chân lý đức tin bằng lời nói, nhưng còn bằng chính đời sống cầu nguyện, siêng năng lãnh nhận các bí tích và làm chứng cho Chúa Kitô.

Nghiên cứu cũng cho thấy chất lượng của các mối tương quan trong gia đình có ảnh hưởng sâu sắc đến việc truyền đạt đức tin. Những người lớn lên trong bầu khí gia đình yêu thương, hiệp nhất và gắn bó với cả cha lẫn mẹ có nhiều khả năng tiếp tục thực hành đức tin hơn những người phải sống trong cảnh chia rẽ hoặc xung đột.

Theo nghiên cứu, khoảng 41% những người từng tham dự thánh lễ hằng tuần cùng cả cha và mẹ vẫn duy trì thói quen ấy khi trưởng thành. Con số này giảm xuống còn 29% nếu họ chỉ đi lễ với một trong hai người. Đặc biệt, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh vai trò rất quan trọng của người cha trong việc hình thành và nuôi dưỡng đời sống đức tin nơi con cái.

Sự bền vững của đời sống hôn nhân cũng là một yếu tố quan trọng. Những trẻ em lớn lên trong các gia đình có đời sống hôn nhân hạnh phúc và ổn định có tỷ lệ duy trì đời sống tôn giáo khi trưởng thành cao hơn. Khi những gì các em được học về Tin Mừng được phản chiếu bằng chính đời sống của cha mẹ, các em sẽ dễ dàng đón nhận và gắn bó với đức tin ấy khi trưởng thành.

Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng ghi nhận rằng các cặp vợ chồng thường xuyên trò chuyện với con cái về đức tin nhiều hơn so với những người độc thân, cho thấy gia đình là môi trường tự nhiên và thuận lợi nhất để truyền đạt đức tin.

Nghiên cứu cho thấy rằng, mặc dù những ảnh hưởng của nền văn hóa đương đại không dễ kiểm soát, nhưng những yếu tố quyết định nhất trong việc truyền lại đức tin vẫn nằm trong chính đời sống gia đình.

Hai tác giả của nghiên cứu, Jesse Smith và Jane Lankes Smith, viết:

"Trong một nền văn hóa mà tôn giáo không còn được nâng đỡ bởi môi trường xã hội như trước đây, cha mẹ không thể mặc nhiên nghĩ rằng đức tin sẽ tự động được truyền sang con cái."

Theo các tác giả, đức tin được truyền lại cách hiệu quả nhất khi cha mẹ thực sự sống đức tin ấy, thường xuyên chia sẻ về đức tin và để đức tin thấm nhuần vào các sinh hoạt bình thường của gia đình.

Jesse Smith chia sẻ:

"Cha mẹ không thể giả định rằng con cái sẽ tiếp tục sống đức tin mà mình đã lãnh nhận. Việc truyền đạt đức tin đòi hỏi sự dấn thân có ý thức của cả người cha lẫn người mẹ. Cha mẹ là những người thầy đầu tiên, những tấm gương sống động và những người hướng dẫn có ảnh hưởng sâu sắc nhất đối với đời sống đức tin của con cái. Những gì họ sống hôm nay sẽ tiếp tục để lại dấu ấn ngay cả khi con cái đã trưởng thành và rời khỏi mái ấm gia đình."

Ông cũng nhấn mạnh:

"Đối với các giáo xứ, điều đó có nghĩa là chỉ đầu tư vào các chương trình mục vụ thiếu nhi hay giới trẻ là chưa đủ. Giáo hội cần đồng hành với chính các bậc cha mẹ, giúp họ nhận ra và chu toàn sứ mạng của mình trong việc dưỡng dục và truyền đạt đức tin cho thế hệ kế tiếp."