Các thánh và chân phước tại Argentina - Kho tàng của Giáo hội Mỹ Latinh

Nguồn: Vatican News

Cao Trí biên dịch

TGPSG/Vatican News -- Trong chuyến Tông du Argentina, Đức Thánh Cha Lêô XIV nhắc đến các vị thánh và chân phước đã góp phần hình thành di sản thiêng liêng của đất nước này, qua đời sống thánh thiện được thể hiện bằng sự phục vụ không mệt mỏi dành cho những người nghèo khó nhất.

Logo được chọn cho chặng Argentina trong chuyến Tông du Mỹ Latinh của Đức Thánh Cha Lêô XIV diễn tả bằng hình ảnh sự hiện diện của nhiều vị thánh và chân phước tại một đất nước có truyền thống Kitô giáo lâu đời và có cả quá trình lịch sử đón tiếp người khác.

Những hình người nhỏ được cách điệu với hình dáng, kích thước và sắc màu khác nhau tạo thành một vòng tròn giống như những cánh hoa. Tất cả đều hướng về cây thánh giá màu trắng ở trung tâm, biểu tượng của kerygma (lời loan báo Tin Mừng tiên khởi) mà dân Thiên Chúa tin nhận và công bố.

Sự hiệp nhất trong đa dạng này truyền cảm hứng cho một Giáo hội luôn cất lời: “Bienvenidos a todos” (“Chào mừng tất cả mọi người”), như khẩu hiệu của chuyến thăm. Giáo hội đặc biệt dành sự đón tiếp ấy cho người nghèo, người đau yếu, người di cư và những người yếu thế, là những người được Đức Thánh Cha gọi là “những viên đá bị loại bỏ” trong thông điệp Magnifica humanitas.

Enrique Ernesto Shaw đưa Tin Mừng vào thế giới công nghiệp

Trong cuộc gặp gỡ với giới lao động hôm thứ Hai, ngày 9 tháng 11, tại Đại học Công giáo Argentina ở Buenos Aires, Đức Thánh Cha nhắc đến Tôi tớ Chúa đáng kính Enrique Ernesto Shaw, mô tả ông là một “doanh nhân Công giáo đã trải qua cuộc hoán cải sau khi khám phá vẻ đẹp của Tin Mừng”.

Tôi tớ Chúa đáng kính Shaw sinh ngày 26/2/1921 tại Paris, trong một gia đình quý tộc Argentina rất đạo đức. Ông mất mẹ khi mới lên bốn tuổi. Năm 16 tuổi, ông gia nhập Hải quân và đến năm 1943 kết hôn với bà Cecilia Bunge. Hai người có với nhau 9 người con.

Trong chuyến đi Hoa Kỳ năm 1945, ông nhận ra một ơn gọi đặc biệt là đưa Tin Mừng vào thế giới công nghiệp, lĩnh vực mà gia đình ông tham gia thông qua công ty Cristalerías Rigolleau.

Sau khi trở thành giám đốc điều hành công ty, ông được biết đến nhờ mối tương quan gần gũi với các công nhân. Ông thường nói: “Muốn đánh giá một người công nhân, trước hết phải yêu thương họ”.

Năm 1952, ông thành lập Hiệp hội Kitô giáo các nhà lãnh đạo doanh nghiệp và nỗ lực cổ võ cách nhìn nhận nền kinh tế cũng như trách nhiệm xã hội theo tinh thần Kitô giáo. Ông còn tích cực tham gia Phong trào Hành động Công giáo, Phong trào Gia đình Kitô giáo, cùng nhiều hoạt động tông đồ và liên đới khác.

Năm 1957, ông được chẩn đoán mắc một khối u ác tính. Dù mang bệnh, ông vẫn tiếp tục làm việc không mệt mỏi trong lĩnh vực kinh doanh, phục vụ Giáo hội và xã hội cho đến khi qua đời tại Buenos Aires ngày 27/8/1962, khi mới 41 tuổi.

Mamerto Esquiú phục vụ trong giáo phận và lĩnh vực chính trị

Trong giờ Kinh Chiều ngày 9/11/2026 với các giám mục và các nhóm hiệp hành tại Nhà thờ Chính tòa Chúa Ba Ngôi Cực Thánh, Đức Thánh Cha nói về “chứng tá của những vị giám mục Argentina lỗi lạc đã tận tâm hoạt động cho sự hiệp nhất và hòa bình”.

Trong số đó có Chân phước Mamerto Esquiú, sinh ngày 11/5/1826 tại San José de Piedra Blanca.

Năm 1841, ngài gia nhập nhà tập của Dòng Anh Em Hèn Mọn thuộc Tỉnh dòng Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời và tuyên khấn dòng một năm sau đó. Ngài được truyền chức linh mục ngày 18/10/1848.

Được kính trọng vì lòng đạo đức và sự chính trực về luân lý, ngài từng giữ chức nghị sĩ và thành viên hội đồng điều hành tỉnh Catamarca trong khoảng thời gian từ năm 1855 đến 1862.

Năm 1862, ngài đến Bolivia với tư cách nhà truyền giáo. Hai năm sau, ngài được mời giảng dạy tại chủng viện ở Sucre. Năm 1880, Đức Giáo hoàng Lêô XIII bổ nhiệm ngài làm Giám mục Córdoba, đưa ngài trở về Argentina. Ngài được tấn phong giám mục ngày 12/12 cùng năm.

Tại giáo phận, ngài được biết đến với đời sống cầu nguyện sâu xa, sự trợ giúp tinh thần và vật chất dành cho người nghèo, cùng lòng nhiệt thành mục vụ và đức ái.

Ngài đào tạo các chủng sinh, thành lập các hội huynh đệ và hội đoàn tín hữu, hướng dẫn các kỳ tĩnh tâm theo Linh Thao và tổ chức những cuộc truyền giáo cho người dân. Ngài qua đời ngày 10 tháng 1 năm 1883 tại Posta del Suncho.

Enrique Angelo Angelelli Carletti chống lại sự bóc lột

Trong giờ Kinh Chiều ngày 9/11/2026, Đức Thánh Cha cũng nhắc đến Chân phước Enrique Angelo Angelelli Carletti, người đã bị sát hại cùng với 3 người bạn đồng hành thuộc các dòng tu vì những nỗ lực không mệt mỏi nhằm cổ võ công lý theo tinh thần Kitô giáo.

Angelelli Carletti sinh ngày 17/7/1923 tại Córdoba. Ngài vào chủng viện năm 1938 và tiếp tục chương trình đào tạo tại Rôma, nơi ngài được truyền chức linh mục ngày 9/10/1949.

Khi trở về Argentina, ngài giảng dạy giáo luật và luật công khai của Giáo hội tại chủng viện, đồng thời thực hiện công tác mục vụ tại Nhà thờ Chính tòa Córdoba. Ngài cũng nâng đỡ đời sống thiêng liêng cho các công nhân trẻ thông qua hoạt động với Phong trào Công nhân trẻ Kitô giáo.

Năm 1961, ngài được bổ nhiệm làm Giám mục phụ tá Córdoba; đến năm 1968, Đức Thánh Giáo hoàng Phaolô VI bổ nhiệm ngài làm Giám mục La Rioja.

Trong hoạt động mục vụ, ngài đặc biệt quan tâm đến người nghèo và cộng đồng nông thôn. Ngài mạnh mẽ công khai lên án những bất công, sự lạm dụng và bóc lột. Điều này thường khiến ngài xung đột với những người muốn bảo vệ các đặc quyền của mình, đồng thời phải đối mặt với sự chống đối và chỉ trích gay gắt.

Trong chuyến viếng thăm ad limina tại Rôma vào tháng 10 năm 1974, Đức Giáo hoàng Phaolô VI khuyến khích ngài tiếp tục công việc mục vụ và thực hiện những cử chỉ khoan dung công khai nhằm góp phần làm giảm căng thẳng. Sau cuộc đảo chính quân sự năm 1976, việc đàn áp Angelelli và những cộng sự của ngài ngày càng công khai và bạo lực hơn.

Ngài qua đời do một vụ tai nạn xe hơi gần Punta de los Llanos. Trong một thời gian dài, cái chết của ngài được trình bày như một vụ tai nạn.

Tuy nhiên, ngày 4/7/2014, một tòa án hình sự Argentina kết luận rằng đây là một vụ sát hại được thực hiện trong khuôn khổ chiến dịch đàn áp của chế độ độc tài quân sự.

Eduardo Francisco Pironio cổ võ Đại hội Giới trẻ Thế giới

Vị chân phước người Argentina thứ ba được Đức Thánh Cha Lêô XIV nhắc đến trong giờ Kinh Chiều ngày 9/11/2026 là Đức Hồng y Eduardo Francisco Pironio.

Ngài sinh ngày 3/1/1920 tại Nueve de Julio, trong một gia đình nhập cư người Ý. Ngài vào chủng viện tại La Plata năm 1932 và được truyền chức linh mục ngày 5/12/1943 tại Đền thánh Đức Mẹ Luján, nơi Đức Thánh Cha sẽ cử hành Thánh lễ ngày 11/11 tại quảng trường phía trước đền thánh.

Chân phước Pironio theo học tại Đại học Giáo hoàng Thánh Tôma Aquinô ở Rôma. Sau khi trở về Argentina, ngài được bổ nhiệm làm Giám mục phụ tá La Plata năm 1964 và được tấn phong giám mục tại Đền thờ Luján ngày 31/5 cùng năm.

Sau đó, ngài đảm nhận những chức vụ quan trọng trong Giáo hội Mỹ Latinh, trước tiên là tổng thư ký, rồi chủ tịch CELAM, Hội đồng Giám mục Mỹ Latinh và Caribe.

Ngài đóng góp đáng kể vào công tác chuẩn bị và tiến trình tổ chức Hội nghị Medellín năm 1968 tại Colombia, một sự kiện có ý nghĩa quyết định đối với công cuộc canh tân Giáo hội tại Mỹ Latinh.

Năm 1972, ngài trở thành Giám mục Mar del Plata. Sau đó, theo lời mời của Đức Giáo hoàng Phaolô VI, ngài trở lại Rôma và được bổ nhiệm làm Quyền Tổng trưởng Bộ Tu sĩ và Tu hội Đời năm 1975.

Đức Giáo hoàng Phaolô VI vinh thăng ngài làm Hồng y năm 1976, và sau đó, Đức Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II tiếp tục xác nhận ngài trong chức vụ tại Bộ này.

Năm 1984, ngài được bổ nhiệm làm Chủ tịch Hội đồng Giáo hoàng về Giáo dân, tập trung hoạt động của Hội đồng vào việc đào tạo, hiệp thông và tham gia. Ngài đặc biệt quan tâm đến giới trẻ và đóng vai trò quyết định trong những bước khởi đầu cũng như sự phát triển của Đại hội Giới trẻ Thế giới.

Cũng trong năm đó, ngài được chẩn đoán mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt. Dù mang bệnh, ngài vẫn tiếp tục sứ vụ với lòng tận tụy lớn lao. Ngài qua đời tại Rôma ngày 5/2/1998. Sau đó, hài cốt của ngài được chuyển về Đền thánh Đức Mẹ tại Luján, Argentina.