TGPSG -- Tiếp nối chương trình đào tạo của Khóa A3 Loan Báo Tin Mừng, buổi học tuần 16 diễn ra ngày 21.07.2026 tại giáo xứ Tân Phú với hai chuyên đề mang tính bổ trợ và gắn kết chặt chẽ: "Chia sẻ mô hình Loan Báo Tin Mừng tại Cần Giờ" do Linh mục Vinhsơn Vũ Đức Toàn chia sẻ và "Truyền thông để Loan Báo Tin Mừng" do Linh mục Giuse Vũ Hữu Hiền trình bày. Hai bài học tuy tiếp cận từ những góc nhìn khác nhau nhưng cùng quy về một trọng tâm: làm thế nào để Tin Mừng được lan tỏa cách sống động, gần gũi và hiệu quả trong bối cảnh xã hội hôm nay.

I. Tiết 1: Loan báo Tin Mừng bắt đầu từ chính con người được biến đổi

Mở đầu tiết học, Lm Vinhsơn Vũ Đức Toàn đã chia sẻ chuyên đề về nền tảng của sứ vụ loan báo Tin Mừng, dựa trên kinh nghiệm mục vụ tại Giáo xứ An Thới Đông (huyện Cần Giờ) - nơi phần lớn giáo dân sống xen kẽ với anh chị em lương dân.

Từ những trải nghiệm thực tế trong nhiều năm truyền giáo, Lm Vinhsơn  không bắt đầu bằng các phương pháp hay kỹ năng, nhưng mời gọi các học viên nhìn lại chính bản thân mình. Theo ngài, những băn khoăn như không biết phải nói gì, sợ không mang lại kết quả, thiếu tự tin, dễ nản chí hay cảm thấy cô đơn trong hành trình truyền giáo là điều hầu như ai cũng từng trải qua.

Chính vì thế, trước khi trở thành người loan báo Tin Mừng, mỗi Kitô hữu cần để cho Tin Mừng biến đổi chính cuộc đời mình.

A. Người truyền giáo cần được xây dựng trên bốn nền tảng

Theo Lm Vinhsơn, để có thể kiên trì trong sứ vụ loan báo Tin Mừng, người môn đệ cần được xây dựng trên bốn nền tảng căn bản: đời sống cầu nguyện, tri thức đức tin, kinh nghiệm mục vụ và sự trưởng thành nhân bản.

Đây không chỉ là những kỹ năng phục vụ công việc truyền giáo, nhưng còn là hành trình đào luyện toàn diện để mỗi người ngày càng trở nên khí cụ của Chúa giữa thế giới hôm nay.

1. Cầu nguyện - nguồn sức mạnh của người loan báo Tin Mừng

Lm Vinhsơn nhấn mạnh rằng cầu nguyện không đơn thuần là một việc đạo đức cá nhân, nhưng là nguồn sức mạnh nuôi dưỡng người truyền giáo.

Tại Giáo xứ An Thới Đông, trước mỗi buổi thăm viếng, các thành viên đều cùng nhau chầu Thánh Thể, lắng nghe Lời Chúa và học hỏi giáo huấn của Hội Thánh. Chính trong bầu khí cầu nguyện ấy, mỗi người được Chúa thanh luyện tâm hồn, thêm lòng tín thác và ý thức rằng truyền giáo trước hết là công trình của Thiên Chúa, còn người môn đệ chỉ là khí cụ trong tay Ngài.

2. Trau dồi tri thức để làm chứng cách xác tín

Song hành với đời sống cầu nguyện là việc không ngừng học hỏi.

Theo ngài, người loan báo Tin Mừng cần có nền tảng vững chắc về Kinh Thánh, giáo huấn Hội Thánh và linh đạo truyền giáo để tránh hành động theo cảm tính hoặc kinh nghiệm cá nhân.

Việc học hỏi được thực hiện thường xuyên không chỉ nơi các nhóm truyền giáo mà còn lan tỏa đến Hội đồng Mục vụ, các hội đoàn và các lớp giáo lý. Khi Lời Chúa trở thành nền tảng cho mọi sinh hoạt, bầu khí trong cộng đoàn cũng được đổi mới; các thành viên biết lắng nghe, tôn trọng và cộng tác với nhau nhiều hơn.

3. Thăm viếng - con đường đưa Tin Mừng đến từng gia đình

Một trong những điểm nhấn xuyên suốt bài chia sẻ là mục vụ thăm viếng.

Theo Lm Vinhsơn, truyền giáo không khởi đầu bằng những bài giảng dài, nhưng bằng sự hiện diện chân thành nơi gia đình của người khác.

Mỗi chuyến thăm đều được chuẩn bị với mục đích rõ ràng: gặp gỡ, lắng nghe, chia sẻ cuộc sống, đọc Lời Chúa khi thích hợp, cầu nguyện và xin Chúa chúc lành cho gia đình.

Chính những cuộc gặp gỡ giản dị ấy đã trở thành nhịp cầu giúp nhiều người cảm nhận được sự quan tâm của Giáo Hội, mở lòng đón nhận tình yêu Thiên Chúa và từng bước tiến gần hơn đến đời sống đức tin.

 4. Đón tiếp lương dân bằng tình yêu và sự hiếu khách

Bên cạnh việc thăm viếng, Cha Vinhsơn đặc biệt nhấn mạnh đến văn hóa đón tiếp như một phương thế truyền giáo hết sức thiết thực.

Tại Giáo xứ An Thới Đông, anh chị em lương dân luôn được chào đón với sự trân trọng và gần gũi trong các dịp lễ hội, sinh hoạt thiếu nhi, hoạt động bác ái cũng như những cuộc gặp gỡ thường ngày. Theo ngài, trước khi lương dân đón nhận giáo lý, họ cần được cảm nhận rằng mình được yêu thương, được tôn trọng và được xem như những người bạn.

Việc đón tiếp không dừng lại ở những lời chào hỏi xã giao, nhưng được thể hiện bằng thái độ ân cần, sự lắng nghe chân thành và tinh thần phục vụ vô vị lợi. Khi một cộng đoàn biết mở rộng vòng tay với mọi người, đặc biệt là những người chưa cùng niềm tin, chính cộng đoàn ấy sẽ trở thành dấu chỉ sống động của Tin Mừng.

Lm Vinhsơn khẳng định rằng nhiều người đến với Giáo Hội không phải vì những bài giảng hùng hồn, nhưng vì họ cảm nhận được tình yêu của Chúa qua cách cư xử của những người Kitô hữu.

B. Truyền giáo là xây dựng một cộng đoàn truyền giáo

Một điểm nổi bật trong mô hình mục vụ tại Giáo xứ An Thới Đông là tinh thần truyền giáo của cả cộng đoàn.

Theo Lm Vinhsơn, loan báo Tin Mừng không phải là công việc riêng của linh mục hay một nhóm truyền giáo, nhưng là sứ mạng chung của toàn thể giáo xứ. Mỗi thành phần đều có vai trò của mình: từ Hội đồng Mục vụ, các hội đoàn, giáo lý viên, giới trẻ đến từng gia đình Kitô hữu.

Đời sống cầu nguyện, việc học hỏi Lời Chúa, các hoạt động bác ái, những chuyến thăm viếng hay việc đón tiếp anh chị em lương dân đều được thực hiện trong sự hiệp nhất và cộng tác. Khi cả cộng đoàn cùng sống tinh thần truyền giáo, mỗi giáo dân đều trở thành một chứng nhân và giáo xứ thực sự trở thành mái nhà mở rộng cho mọi người.

Theo Lm Vinhsơn, một cộng đoàn hiệp nhất, yêu thương và biết phục vụ chính là lời rao giảng thuyết phục nhất về Tin Mừng giữa lòng xã hội hôm nay.

C. Truyền giáo bằng những việc nhỏ mỗi ngày

Từ kinh nghiệm mục vụ của mình, Lm Vinhsơn cũng chia sẻ nhiều câu chuyện rất gần gũi.

Có khi đó là sự kiên nhẫn đọc kinh cùng người lớn tuổi cho đến khi họ thuộc từng lời nguyện; là dạy giáo lý bằng việc thực hành hơn là chỉ giảng giải; là tổ chức những giờ cầu nguyện trong gia đình; mời các em thiếu nhi lương dân tham gia sinh hoạt giáo xứ; hay xây dựng những căn nhà tình thương để đồng hành với các gia đình khó khăn.

Những việc làm tưởng chừng nhỏ bé ấy đã khẳng định rằng truyền giáo không hệ tại ở những hoạt động quy mô, nhưng được xây dựng từ những nghĩa cử yêu thương bền bỉ trong đời sống hằng ngày.

D. Người môn đệ là chứng từ sống động của Tin Mừng

Khép lại bài chia sẻ, Lm Vinhsơn nhấn mạnh rằng mục tiêu của truyền giáo không phải là làm sao để người khác theo đạo ngay lập tức.

Điều quan trọng hơn cả là giúp họ gặp được hình ảnh của Đức Kitô nơi chính đời sống của người môn đệ.

Khi người Kitô hữu thực sự để Tin Mừng biến đổi cách nghĩ, cách sống và cách yêu thương của mình, thì chính sự hiện diện ấy sẽ trở thành lời loan báo hùng hồn nhất. Một đời sống được đổi mới bởi Chúa luôn có sức thuyết phục hơn bất cứ bài diễn thuyết nào và chính là khởi điểm cho mọi hành trình loan báo Tin Mừng.

II. Tiết 2: Truyền thông - cánh tay nối dài của sứ vụ truyền giáo

Tiếp nối chương trình thường huấn, học viên được lắng nghe chuyên đề "Truyền thông để Loan báo Tin Mừng" do Lm Giuse Vũ Hữu Hiền - Trưởng Ban Truyền thông Tổng Giáo phận Sài Gòn - trình bày.

Từ kinh nghiệm nhiều năm trong mục vụ truyền thông, ngài đã giúp các học viên nhìn thấy mối tương quan mật thiết giữa truyền thông và truyền giáo, đồng thời giới thiệu những phương thế cụ thể để người Kitô hữu hôm nay có thể sử dụng các nền tảng truyền thông hiện đại nhằm loan báo Tin Mừng cách hiệu quả.

A. Truyền thông và truyền giáo luôn song hành

Mở đầu bài chia sẻ, Lm Giuse nhấn mạnh rằng truyền thông và truyền giáo là hai thực tại không thể tách rời.

Đối với người Kitô hữu, mọi hoạt động truyền thông đều phải hướng đến việc loan báo Tin Mừng. Nếu truyền thông chỉ dừng lại ở việc đưa tin, quảng bá hay giải trí mà không dẫn con người đến gặp gỡ Chúa Kitô thì sẽ đánh mất căn tính Kitô giáo.

Ngược lại, trong bối cảnh xã hội hôm nay, truyền giáo cũng không thể thiếu các phương tiện truyền thông. Muốn sứ điệp Tin Mừng được lan tỏa vượt qua giới hạn không gian và thời gian, Giáo Hội cần biết tận dụng mọi phương tiện truyền thông của thời đại.

B. Những phương tiện truyền thông của thời đại

Lm Giuse phân chia các phương tiện truyền thông thành bốn nhóm.

Trước hết là truyền thông trực diện, bao gồm lời nói, ánh mắt, cử chỉ, ngôn ngữ cơ thể, ca hát, âm nhạc, kịch... Đây vẫn là phương tiện quan trọng nhất vì tạo nên sự gặp gỡ giữa người với người.

Tiếp đến là truyền thông phổ thông như chữ viết, hình ảnh, sách báo, kiến trúc, điêu khắc, phát thanh, truyền hình, audio và video.

Ở cấp độ hiện đại hơn là Internet, website, mạng xã hội và điện thoại thông minh, những công cụ đang trở thành môi trường truyền giáo của Giáo Hội.

Sau cùng là các nền tảng số (Platform), ứng dụng (App), số hóa và chuyển đổi số, mở ra một phương thức mục vụ hoàn toàn mới trong đời sống Giáo Hội.

C. Người truyền thông Công giáo cần làm gì?

Theo Lm Giuse, sau quá trình học tập, điều quan trọng không phải chỉ biết quay phim hay chụp ảnh, mà phải biết sử dụng những kỹ năng ấy để loan báo Tin Mừng.

Ngài gợi ý 5 công việc cụ thể.

1. Kể chuyện có Chúa trong đời

Đây là hình thức truyền giáo đơn giản nhưng có sức chạm đến lòng người mạnh mẽ nhất.

Mỗi người đều có những câu chuyện về sự quan phòng của Thiên Chúa trong gia đình, trong hôn nhân, trong hành trình đức tin hay nơi những phép lạ nhỏ bé giữa cuộc sống.

Những câu chuyện ấy có thể được thể hiện qua: bài viết, hình ảnh, video ngắn.

Ngài nhấn mạnh: "Truyền giáo chính là kể cho người khác nghe những điều Chúa đã làm trong cuộc đời mình."

2. Viết bản tin và thực hiện phóng sự

Giáo xứ mỗi ngày đều có nhiều sự kiện ý nghĩa như: Thánh lễ, lãnh nhận bí tích, bác ái, tĩnh tâm, sinh hoạt đoàn thể...

Những sự kiện ấy cần được ghi lại bằng bản tin, phóng sự ảnh và phóng sự video theo đúng nghiệp vụ truyền thông, để trở thành tư liệu và góp phần giới thiệu đời sống Giáo Hội đến cộng đồng.

3. Thực hiện video ngắn

Cha đặc biệt nhấn mạnh xu hướng truyền thông hiện nay là video ngắn trên mạng xã hội.

Chỉ với một chiếc điện thoại, mỗi người đều có thể tạo nên những video ngắn mang nội dung Tin Mừng.

Nếu một video truyền cảm hứng được lan tỏa đến hàng triệu người, thì cũng đồng nghĩa với việc hàng triệu người có cơ hội được nghe về Chúa.

4. Sử dụng Website và mạng xã hội

Facebook, YouTube, TikTok, Website... không còn đơn thuần là công cụ giải trí. Đó chính là "cánh đồng truyền giáo" của thời đại kỹ thuật số.

Điều quan trọng là người Kitô hữu cần hiện diện trên các nền tảng ấy bằng những nội dung tích cực, chân thật và giàu giá trị Tin Mừng.

5. Tiến tới nền tảng số và chuyển đổi số

Cha giới thiệu xu hướng mục vụ mới của Giáo Hội là số hóa và chuyển đổi số.

Không chỉ truyền thông, các nền tảng số còn hỗ trợ: quản lý giáo dân, lưu trữ dữ liệu, kết nối cộng đoàn, chăm sóc giáo lý, quản lý bí tích, hỗ trợ các hoạt động mục vụ.

Đây là hướng đi lâu dài giúp Giáo Hội thích ứng với thời đại công nghệ.

C. Ứng dụng TTCG - Trung tâm dịch vụ số của Giáo Hội

Một nội dung quan trọng của buổi học là phần giới thiệu App TTCG (Thông Tin Công Giáo), được Ban Truyền thông Tổng Giáo phận Sài Gòn xây dựng và đã được Đức Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Năng chuẩn nhận.

Theo Lm Giuse, đây là một nền tảng giúp người tín hữu học đạo, sống đạo và truyền giáo trên cùng một hệ thống.

Học đạo

Ứng dụng cung cấp nhiều nội dung phong phú: Đạo Yêu Thương của Đức cha Phêrô Nguyễn Văn Khảm, Kinh Thánh trọn bộ, Hành Trình Đức Tin với hình thức học Kinh Thánh qua trò chơi, trò chuyện cùng Luce để giải đáp các thắc mắc về Kinh Thánh, tín lý và luân lý, đăng ký các khóa học giáo lý.

Sống đạo

Ứng dụng còn hỗ trợ đời sống thiêng liêng qua: kinh sáng - tối, các mẫu kinh, Kinh Phụng vụ, bài đọc và sách lễ hằng ngày, giờ lễ, tâm sự với Chúa, tin tức Giáo Hội, tìm nhà thờ gần nhất khi đi công tác hay du lịch.

Truyền giáo và mục vụ

Đối với các linh mục, giáo lý viên và phụ huynh, ứng dụng còn hỗ trợ: quản lý giáo dân, quản lý lớp giáo lý, hồ sơ bí tích, liên lạc giữa giáo lý viên và phụ huynh, theo dõi việc học giáo lý, chăm sóc đời sống đức tin của cộng đoàn.

Lm Giuse nhận định thongtinconggiao.com là một "trung tâm dịch vụ Công giáo", nơi quy tụ nhiều công cụ cần thiết cho việc mục vụ trong thời đại số.

Trải nghiệm trực tiếp trên ứng dụng

Sau phần giới thiệu, Ban tổ chức hướng dẫn toàn thể học viên cài đặt ứng dụng TTCG và tham gia trò chơi trắc nghiệm trực tuyến ngay trên điện thoại.

Nội dung các câu hỏi xoay quanh cuốn Đạo Yêu Thương của Đức cha Phêrô Nguyễn Văn Khảm.

Không khí hội trường trở nên sôi nổi khi các học viên cùng tranh tài trả lời nhanh để nhận những phần quà từ Ban tổ chức. Hoạt động này vừa giúp người tham dự trải nghiệm các tính năng của ứng dụng, vừa cho thấy khả năng tổ chức sinh hoạt, học hỏi và tương tác mà nền tảng số mang lại cho các giáo xứ và hội đoàn.

D. Truyền thông trực diện vẫn là quan trọng nhất

Khép lại bài chia sẻ, Lm Giuse lưu ý rằng dù công nghệ phát triển đến đâu thì truyền thông trực diện vẫn luôn giữ vai trò cốt lõi.

Các ứng dụng, website hay mạng xã hội chỉ là phương tiện.

Đích đến cuối cùng của mọi hoạt động truyền thông vẫn là đưa con người đến gặp gỡ Chúa Kitô qua đời sống cộng đoàn, tham dự Thánh lễ, lãnh nhận các bí tích và xây dựng những tương quan yêu thương trong Hội Thánh.

Ngài nhắn nhủ mỗi học viên hãy trở thành một nhà truyền giáo của thời đại số: biết kể chuyện về Chúa trong cuộc đời mình, biết sử dụng truyền thông cách sáng tạo và luôn hướng mọi phương tiện đến cuộc gặp gỡ trực tiếp với con người.

Đời sống chứng tá và truyền thông - hai cánh của người môn đệ hôm nay

Hai chuyên đề của buổi học đã bổ túc cho nhau cách hài hòa. Nếu Lm Vinhsơn nhấn mạnh đến việc xây dựng một người môn đệ biết cầu nguyện, biết yêu thương và biết hiện diện giữa con người, thì Lm Giuse mở rộng sứ mạng ấy bằng việc sử dụng hiệu quả các phương tiện truyền thông để Tin Mừng được lan tỏa xa hơn.

Trong bối cảnh xã hội không ngừng thay đổi, người Kitô hữu được mời gọi vừa bước đến với tha nhân bằng trái tim của người môn đệ, vừa biết tận dụng những phương tiện hiện đại để phục vụ sứ mạng của Hội Thánh. Khi đời sống chứng tá gặp được sức mạnh của truyền thông, Tin Mừng sẽ không chỉ được loan báo bằng lời nói, nhưng còn được thể hiện qua từng việc làm, từng câu chuyện, từng hình ảnh và từng nội dung tích cực được chia sẻ mỗi ngày.

Khép lại buổi học, mỗi học viên được mời gọi tiếp tục nuôi dưỡng đời sống thiêng liêng, không ngừng học hỏi, dấn thân phục vụ và sử dụng cách khôn ngoan các phương tiện truyền thông để trở nên những chứng nhân Tin Mừng giữa lòng thế giới hôm nay. Đó cũng chính là con đường để mỗi người góp phần xây dựng một Hội Thánh hiệp hành, truyền giáo và luôn biết đem niềm hy vọng của Đức Kitô đến với mọi người.

Bài: Anna Maria Viên Dung (TGPSG)
Ảnh: Giuse Minh Trung